Hoe ontstaan littekens?
Een litteken ontstaat wanneer de huid na beschadiging wordt hersteld met nieuw bindweefsel. Dit is een normaal onderdeel van het genezingsproces.
Littekens kunnen onder andere ontstaan na:
- een operatie;
- een ongeval of verwonding;
- een brandwond;
- een infectie of ontsteking van de huid;
- acne of andere huidaandoeningen.
Hoe een litteken uiteindelijk geneest, verschilt sterk per persoon. Factoren die invloed kunnen hebben zijn onder andere:
- de plaats en richting van de wond;
- de diepte en omvang van de huidbeschadiging;
- spanning op de wondranden;
- wondinfectie of vertraagde wondgenezing;
- roken;
- huidtype;
- leeftijd;
- erfelijke aanleg voor opvallende littekenvorming.
Een litteken verandert bovendien nog lange tijd nadat de wond is gesloten. In de eerste maanden kan het rood, verdikt of gevoelig zijn. De verdere rijping van een litteken kan 12 tot 18 maanden of soms langer duren.
Daarom is het niet altijd verstandig een jong litteken direct operatief te corrigeren.
Welke klachten kan een litteken veroorzaken?
Een litteken kan uitsluitend cosmetisch storend zijn, maar kan ook lichamelijke klachten veroorzaken.
Mogelijke klachten zijn:
- jeuk;
- pijn of gevoeligheid;
- roodheid of verkleuring;
- verdikking;
- intrekking of verkleving aan onderliggende weefsels;
- een trekkend gevoel;
- beperking van de beweeglijkheid;
- een breed of opvallend litteken.
Tijdens het consult beoordeelt de specialist niet alleen het uiterlijk van het litteken, maar ook eventuele functionele klachten.
Verschillende soorten littekens
Niet ieder litteken is hetzelfde. Voor het bepalen van de juiste behandeling is het belangrijk onderscheid te maken tussen verschillende vormen.
Een hypertrofisch litteken is verdikt en verheven, maar blijft binnen de grenzen van de oorspronkelijke wond.
Een keloïd groeit juist buiten de grenzen van de oorspronkelijke wond en kan na behandeling opnieuw ontstaan.
Daarnaast kunnen littekens verbreed, ingetrokken, verkleurd of verkleefd zijn.
De behandeling wordt afgestemd op het type litteken. Een operatie is daarom niet bij ieder litteken de beste eerste behandeling.
Behandeling zonder operatie
Afhankelijk van het type litteken en de fase van de genezing kan eerst een niet-operatieve behandeling worden geadviseerd.
Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld:
- siliconengel of siliconenpleisters;
- massage en littekenverzorging;
- bescherming tegen zonlicht;
- druktherapie in specifieke situaties;
- corticosteroïdinjecties bij bepaalde verdikte littekens of keloïden.
Welke behandeling zinvol is, hangt af van het type litteken en wordt tijdens het consult besproken.
Voorbereiding op een littekencorrectie
Wanneer een operatieve littekencorrectie wordt gepland, krijgt u vooraf instructies over de voorbereiding.
De ingreep kan afhankelijk van de omvang en locatie worden uitgevoerd onder plaatselijke verdoving of een andere passende vorm van anesthesie.
Het is belangrijk dat u vooraf doorgeeft welke medicijnen en supplementen u gebruikt. Sommige geneesmiddelen kunnen invloed hebben op de bloedstolling of wondgenezing. Stop nooit op eigen initiatief met voorgeschreven medicatie; de specialist bespreekt met u welke medicijnen u wel of niet moet blijven gebruiken.
Roken
Roken en nicotine hebben een negatieve invloed op de doorbloeding van de huid en daarmee op de wondgenezing. Hierdoor neemt onder andere het risico op wondproblemen en infecties toe.
Wanneer u rookt, adviseren wij u om zes weken vóór de operatie volledig te stoppen met roken en nicotineproducten en dit ook gedurende de herstelperiode vol te houden.
Alcohol
Alcohol kan invloed hebben op onder andere de bloedstolling, medicatie en anesthesie. Wij adviseren daarom om in ieder geval 24 uur vóór de ingreep geen alcohol te drinken. Afhankelijk van de ingreep kunnen aanvullende instructies worden gegeven.
Operatie
Bij een chirurgische littekencorrectie wordt het bestaande litteken meestal geheel of gedeeltelijk verwijderd. De huid wordt vervolgens zorgvuldig opnieuw gesloten met als doel een smaller, rustiger of minder opvallend litteken te laten ontstaan.
Afhankelijk van de vorm en ligging van het litteken kunnen verschillende operatietechnieken worden gebruikt. Soms wordt bijvoorbeeld de richting van een litteken aangepast zodat het gunstiger in de natuurlijke huidlijnen komt te liggen. Bij ingetrokken of verkleefde littekens kan het nodig zijn om ook dieper gelegen weefsel vrij te maken.
Een littekencorrectie verwijdert een litteken dus niet definitief: het bestaande litteken wordt vervangen door een nieuw litteken.
Het uiteindelijke resultaat kan niet worden gegarandeerd. Ook een nieuw litteken kan opnieuw verbreden, verdikken of opvallend genezen. De specialist bespreekt vooraf met u welke verbetering in uw situatie realistisch kan worden verwacht.
Hypertrofische littekens en keloïden
Bij hypertrofische littekens en vooral bij keloïden is een operatie niet altijd de eerste keuze.
Een keloïd heeft de neiging om na chirurgische verwijdering opnieuw te ontstaan en kan soms zelfs groter terugkomen. Daarom wordt bij deze littekens zorgvuldig beoordeeld of een operatie zinvol is en of aanvullende behandeling nodig is.
Herstel na een littekencorrectie
Na de operatie ontvangt u instructies over wondverzorging en het hervatten van uw dagelijkse activiteiten.
In de eerste periode kan het nieuwe litteken rood, stevig en gevoelig zijn. Dit is niet automatisch het uiteindelijke resultaat. Een litteken verandert en rijpt gedurende vele maanden.
Goede wond- en littekenverzorging, bescherming tegen zonlicht en het opvolgen van de adviezen van de specialist kunnen bijdragen aan een zo gunstig mogelijk herstel.
Het uiteindelijke cosmetische resultaat kan doorgaans pas na langere tijd goed worden beoordeeld.
Mogelijke risico’s
Zoals bij iedere operatie kunnen complicaties optreden. Mogelijke risico’s zijn onder andere:
- wondinfectie;
- nabloeding;
- vertraagde wondgenezing;
- gevoelsverandering rond het litteken;
- verkleuring;
- verbreding of verdikking van het nieuwe litteken;
- opnieuw ontstaan van een hypertrofisch litteken of keloïd;
- een cosmetisch resultaat dat anders is dan verwacht.
Vergoeding
Met een verwijzing van uw huisarts of medisch specialist valt het consult in veel gevallen onder de basisverzekering.
Een littekencorrectie wordt vanuit de basisverzekering niet automatisch vergoed. Voor vergoeding moet doorgaans sprake zijn van een medische indicatie en kunnen aanvullende voorwaarden van toepassing zijn. Een behandeling die uitsluitend om cosmetische redenen wordt uitgevoerd, valt doorgaans niet onder de basisverzekering.
Bij verzekerde zorg bij Bento Surgical betaalt u geen eigen bijdrage. Wanneer uw zorgverzekeraar een deel van onze zorgnota niet vergoedt, wordt dit niet-vergoede deel door Bento Surgical kwijtgescholden.
Wel blijft het wettelijk verplichte eigen risico voor uw eigen rekening. In 2026 bedraagt dit €385 per jaar. Heeft u gekozen voor een vrijwillig hoger eigen risico, dan kan ook dit van toepassing zijn.
Wanneer de behandeling niet onder de verzekerde zorg valt, gelden onze tarieven voor onverzekerde zorg.
Voor vragen over de vergoeding, behandeling of tarieven kunt u contact opnemen met Bento Surgical.
Op de vergoeding pagina vindt u tevens meer informatie.